10 tội khởi tố theo yêu cầu của bị hại

Điều 155 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về 10 tội danh chỉ khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại. Đây được xem là một “quyền đặc biệt” của người bị hại, thể hiện sự tôn trọng ý chí của bị hại trong việc quyết định có khởi tố hay không về hành vi vi phạm pháp luật của chủ thể thực hiện hành vi đó.

Khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại là một trường hợp đặc biệt, thể hiện sự tôn trọng ý chí của người bị hại, ở đó người bị hại có quyền được cân nhắc về lợi ích cá nhân để quyết định rằng có yêu cầu cơ quan tố tụng kiến hành khởi tố hay không. Theo đó, 10 tội chỉ khởi tố hình sự khi có yêu cầu của người bị hại là:

- Điều 134: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;

- Điều 135: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh;

- Điều 136: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội;

- Điều 138: Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác;

- Điều 139: Tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính;

- Điều 141: Tội hiếp dâm;

- Điều 143: Tội cưỡng dâm;

- Điều 155: Tội làm nhục người khác;

- Điều 156: Tội vu khống;

- Điều 226: Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Lưu ý, 10 hành vi thực hiện tội phạm trên chỉ được khởi tố theo yêu cầu của bị hại khi hành vi đó chỉ vi phạm vào khoản 1 của điều tương ứng.

Nếu như vụ án đang ở trong giai đoạn điều tra thì Cơ quan CSĐT phải ra quyết định đình chỉ điều tra theo quy định của Điểm a Khoản 1 Điều 230. Nếu vụ án đã được chuyển sang VKS thì VKS ra quyết định đình chỉ vụ án theo quy định tại Khoản 1 Điều 148 BLTTHS. Nếu vụ án đang ở giai đoạn xét xử thì Tòa án ra quyết định đình chỉ vụ án theo quy định tại Điểm a, Khoản 1 Điều 282 BLTTHS.

Bị hại có quyền rút yêu cầu khởi tố của mình ở bất kì giai đoạn nào của vụ án và việc rút yêu cầu có thể thực hiện bằng văn bản hoặc bằng miệng (nếu đang ở trong giai đoạn xét xử tại Tòa). Tuy nhiên việc rút yêu cầu khởi tố này phải dựa trên ý chí tự nguyện của bị hại, nếu có căn cứ xác định việc rút yêu cầu khởi tố vụ án trái với ý chí, bị ép buộc, cưỡng bức thì các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn tiến hành các thủ tục tố tụng theo quy định. Và khi đã rút yêu cầu khởi tố một cách tự nguyện theo ý chí thì người bị hại sẽ không được yêu cầu lại.

 

Theo NHÂN LỰC NGÀNH LUẬT
2.129