17 người bị kết án tử trong vụ nhận hối lộ thời phong kiến

Từ tố cáo của nhân sĩ, hàng chục viên quan liên quan việc nhận hối lộ, bao che cho thương nhân trốn thuế đã bị phát hiện.

Tháng 12 năm Tự Đức thứ 7 (1854), trong tờ trình nêu bức xúc về nạn nhận hối lộ, sĩ nhân Chu Trung Lập ở Quảng Nam cho hay: Thuyền buôn người Thanh đút tiền cho quan tỉnh để lậu thuế. Tỉnh phái là Bạch Doãn Lân, Thông phái là Nguyễn Chiêm Lượng, Án sát là Đặng Kham, Tri phủ là Nguyễn Bá Đôn, Đốc học là Trịnh Xuân Thưởng có hành vi "đục khoét", vòi tiền của dân.

Châu bản triều Nguyễn viết khi biết chuyện vua Tự Đức lập tức sai Hữu tham tri Bộ Binh kiêm quản Viện Đô sát là Trương Văn Uyển cùng với Khoa đạo Nguyễn Vĩnh, Viên ngoại lang ty Hình là Phạm Công Đề đến Quảng Nam điều tra thực hư. Trong thời gian này, Chu Trung Lập bị quản thúc tại địa phương đề phòng vì hiềm khích mà tố cáo sai.

Vua yêu cầu người có công được thưởng, người có tội phải trừng phạt. "Trẫm có lòng mong đất nước thịnh trị mà bọn tham quan lại khiến người dân phẫn uất, vì thế phải chỉnh đốn lại một phen để thoả lòng dân".

Kết quả sau đó cho thấy nội dung tố cáo là có thật. Chiếu theo Hoàng Việt luật lệ, 17 người liên quan bị xử bị tội giảo giam hậu (bắt thắt cổ chết nhưng giam lại đợi lệnh) bao gồm: 4 người từng là thông phán (chức quan nhỏ ở tỉnh), 2 kinh lịch (giúp việc cho quan tỉnh), 8 bát phẩm (phẩm trật thứ 8 trong thang cấp bậc quan lại nhà Nguyễn), hai cửu phẩm (phẩm trật thứ 9), một vị nhập lưu (thư lại chưa được xếp vào ngạch bậc vì chưa qua thi tuyển).

25 người liên quan bị tội lưu (đày đi xa), trong đó có hai quan bát phẩm, 10 cửu phẩm, 13 vị nhập lưu. 12 người mang tội đồ (đày khổ sai). 8 người bị phạt tội trượng (đánh gậy), 8 người bị cách chức.

Việc điều tra còn phát hiện Tham tri Bộ Hộ là Phan Tĩnh đã nhận tiền lậu thuế. Người này cùng với Đào Trí Phú (nguyên Bố chính), Phan Bật (nguyên Đốc) đã chia nhau 60 lạng bạc. Tổng đốc Trần Tri, Hộ đốc Bắc Ninh là Nguyễn Quốc Hoan, Bố chính Bình Định là Nguyễn Hữu Độ bị khép vào tội Thất sát (không giám sát).

Tri phủ Điện Bàn là Nguyễn Bá Đôn bị tước bỏ tên trong sổ làm quan do sách nhiễu vòi hối lộ, nhận tổng cộng 12 lạng bạc. Cùng nhận hối lộ hai lạng bạc, quan án sát Đặng Kham bị thu lại bằng sắc, xoá tên trong sổ làm quan.

Vua Tự Đức ra chỉ dụ, trong vụ án này, 8 người bị khép vào tội lưu trở lên mà tuổi 70-80, mang bệnh thì cho giảm tội, cắt chức. Ai trả hết tiền đã nhận từ nhà buôn Trung Quốc thì sẽ được giảm tội.

Với số lượng người bị kết án lớn, trong đó 17 người bị xử tội chết, đây được coi là một trong những vụ án nhận hối lộ quy mô lớn và mức phạt nghiêm khắc nhất trong lịch sử thời phong kiến.

2.243 

Nguyễn Văn Hùng Lê Hoàng Vũ Khổng Mạnh Trịnh Quốc Bảo Ngô Lê Thái Tâm Phan Văn Long Đỗ Nhựt Phong Triệu Phước Bùi Văn Công Nguyễn Anh Hưởng Nguyễn Duy Lộc Nguyễn Huy Tài Trần Vĩ Thành Nguyễn Văn Hà Mai Văn Kiên Huỳnh Nguyễn Tuấn Anh Cao Thị Thảo Vũ Đức Huy Phan Xuân Đạt Nguyễn Thiện Ngôn Dương Hoàng Anh Lưu Duy Đông Phan Viết Tính Trịnh Tuấn Hùng Đỗ Nhựt Phong Trần Thành Vương Lê Huỳnh Phát Bùi Thanh Trí Nguyễn Đình Tĩnh Phạm Hữu Phước Trần Thuỳ Linh Nguyễn Cẩm Yến Nguyễn Thị Thu Hương Phạm Thị Huê Nguyễn Nữ Quỳnh Trâm Mai Thị Thu Thảo Trần Thị Tốt Bế Thị Quyết Nguyễn Thủy Tiên Nguyễn Lê Bảo Châu Đặng Thị Ngọc Phạm Thị Bích Loan Ngô Gia Như Trần Thị Cẩm Hằng Nguyễn Thị Ngọc Tỉnh Lương Mai Nguyễn Thị Trúc Thơ Nguyễn Kim Khánh Nguyễn Thị Hiền Trần Thị Hường Nguyễn Thị Thúy Hiền Phạm Thị Thùy Trang Lê Hiền Anh Trần Thanh Dương Lê Đỗ Minh Hiền Kim Tuyền Nguyễn Ngọc Vũ Thị Phương Thảo Châu Thị Kim Ngân Lê Thị Phương Thảo Lê Thị Duy Trinh Cao Thị Mai Vũ Thị Lan Trần Thị Bích Ngọc Trương Thuỵ Thúy Oanh Lê Thị Nhung Lữ Thu Thùy Dung Phan Ngọc Diễm Bùi Thị Thu Ân Nguyễn Ngọc Anh Lê Châu Giang Phạm Thị Ngọc Hà Đoàn Thùy Anh Bùi Thái Ngọc Huyền Nguyễn Thị Lý Thái Ngọc Trinh Huỳnh Thị Mỹ Duyên Võ Thị Phụng Nguyễn Thị Thanh Hậu Trần Thị Thanh Sáng Huỳnh Thị Cẩm Nguyễn Thị Thủy Phạm Thị Hồng Yến Lê Phương Như Nguyễn Hoàng Bảo Khánh Phạm Thị Mỹ Diệp Trần Thị Huệ Phan Thị Minh Hồng Nguyễn Lưu Khánh Trang Nguyễn Thị Thúy Vi Võ Thị Hương Trà Trần Thị Vân Anh Nguyễn Phương Linh Đinh Thị Phương Bao Ngoc Phạm Thị Dung Kim Khanh Nguyen Tôn Nữ Phước Nhung Vy Trần Võ Thị Hồng Diệp Niê Khánh Hồng Nguyễn Thị Hoàng Nhi Trần Khánh Ngọc Đỗ Thị Tú Nhi Nguyễn Thị Thúy Vi Đào Thị Thúy Hằng Hà Nguyễn Quỳnh Anh Nguyễn Thị Kim Cúc Huỳnh Thị Thanh Phượng Pham Thi Thu Thao Lê Yến Ly Nguyen Bùi Thị Khánh Ly