Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp?

Khi năng lực thương lượng của người lao động và tổ chức Công đoàn còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp.

Trong tháng 9 tới, Bộ LĐ-TB-XH sẽ đưa dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi lên website để lấy ý kiến rộng rãi các doanh nghiệp (DN) và người lao động (NLĐ) về những nội dung dự kiến sẽ sửa đổi lần này .Đáng lưu ý là dự luật sửa đổi có nội dung quan trọng liên quan đến chính sách tiền lương trong khu vực DN nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng

Theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương, trong khu vực DN, tiền lương là giá cả sức lao động, hình thành trên cơ sở thoả thuận giữa NLĐ và NSDLĐ theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Nhà nước quy định tiền lương tối thiểu (LTT) là mức sàn thấp nhất để bảo vệ NLĐ yếu thế, đồng thời là một trong những căn cứ để thoả thuận tiền lương và điều tiết thị trường lao động. Phân phối tiền lương dựa trên kết quả lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh, bảo đảm mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ trong DN".

Trên tinh thần này, Dự thảo Bộ Luật lao động sửa đổi cụ thể hóa theo hướng thang lương, bảng lương, khoảng cách các bậc lương và khoảng cách thời gian giữa 2 đợt tăng lương do DN tự quyết. Bên cạnh đó, DN trả cho NLĐ không thấp hơn mức LTT do Thủ tướng Chính phủ công bố. Chính sách tiền lương tại DN được hình thành trên cơ sở thương lượng với tổ chức đại diện người lao động tại DN đó. Với định hướng này, Nhà nước chỉ đóng vai trỏ trọng tài trong việc quy định LTT, mọi chuyện còn lại do DN thỏa thuận với đại diện NLĐ động và quyết định. Nói cách khác, Nhà nước đã giao quyền tự chủ cho các DN trong phân phối thu nhập đến NLĐ theo nguyên tắc "tiền lương dựa trên kết quả lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh" của mỗi vị trí việc làm.

 

Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp? - Ảnh 1.
Một khi năng lực thương lượng của người lao động và tổ chức Công doàn còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp


Góp ý cho vấn đề này, cũng có có ý kiến lo ngại rằng, nếu Nhà nước không quản lý chính sách tiền lương, có thể NSLĐ sẽ lợi dụng ép người lao động nhận mức thu nhập thấp hơn công sức lao động bỏ ra. Quả khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam, 90% cuộc đình công liên quan đến tiền lương và điều kiện làm việc, trong đó các cuộc đình công liên quan trực tiếp đến lương, tiền thưởng là khoảng 60%. Lo ngại của ông Quảng là có cơ sở khi tình trạng DN xây dựng thang bảng lương thành nhiều bậc, tách tiền lương thành nhiều khoản để trốn đóng BHXH (đóng với mức thấp) diễn ra khá phổ biến. Thậm chí, nhiều DN đang tồn tại 3 loại lương: lương tham gia BHXH và giải quyết chế độ chính sách, lương để quyết toán thuế, lương thực chi cho NLĐ. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý, kiểm tra chính sách tiền lương đối với các DN và ảnh hưởng lớn tới lương hưu sau này của NLĐ. 

Ở nhiều DN, NLĐ không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức LTT vùng tăng thì NLĐ mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng hoặc theo một mức cố định không thấp hơn mức LTT vùng. "Đóng BHXH thấp thì lương hưu sau này của này của NLĐ thấp" - ông Quảng lo ngại. Từ băn khoăn ấy, theo ông Lê Đình Quảng - Phó trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam, một khi năng lực thương lượng của NLĐ và tổ chức CĐ còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong DN. Bên cạnh đó, cần có lộ trình để vừa nâng cao nhận thức cho NLĐ, tăng cường quản lý Nhà nước trong DN, tạo hành lang pháp lý để đảm bảo NSDLĐ thực hiện tuân thủ pháp luật.

 

Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp? - Ảnh 2.
Ở nhiều nơi, người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng


Ở góc nhìn của NSDLĐ, ông Wang Chen Yi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Ever Win (100% vốn Đài Loan, KCN Bình Chiểu, quận Thủ Đức, TP HCM), bày tỏ: "Nếu mức lương mà DN trả không tương xứng, chắc chắc NLĐ khó có động lực làm việc và gắn bó lâu dài. Lúc này, DN sẽ rơi vào tình trạng "chảy máu" lao động. Tuân thủ pháp luật và phối hợp với CĐ chăm lo cho NLĐ nên là giải pháp ưu tiên".

Tại cuộc họp ban soạn thảo Bộ Luật Lao động sửa đổi mới đây, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Doãn Mậu Diệp đã giải tỏa một phần băn khoăn về vần đề này. Theo đó, trong lần cải cách này, về cơ bản tiền lương ở khu vực DN vẫn phải tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động. Tuy nhiên thang lương, bảng lương trong DN, khoảng cách các bậc như thế nào, rồi thời gian tăng lương là bao nhiêu hoàn toàn do DN tự quyết định trên cơ sở thương lượng với tổ chức đại diện NLĐ tại DN đó, miễn là tiền lương mà DN trả cho NLĐ không thấp hơn mức LTT do Thủ tướng Chính phủ công bố.

Bài và ảnh: KHÁNH AN

Theo Báo Người Lao Động
2.152 

Phan Hồ Lô Nguyễn Hữu Tài Nguyễn Tuấn Tài Trần Minh Châu CVTV. Nguyễn Khắc Huy VinFast Smart City Phan Tường Duy Trần Định Nghe Vĩ Cường Nguyễn Thành Tiến Đinh Trọng Huy Lê Tiến Thành Ngô Đăng Khoa Nguyễn Ngọc Thịnh Từ Quách Duy Nguyễn Văn Tuyến Nguyễn Ngọc Thịnh Hồng Phúc Lưu Trang Vũ Nguyễn Đức Cường Sa To San Lê Hồng Phúc Bùi Minh Hoàng Đào Ngọc Tuân Lê Đăng Huy Nguyễn Ngọc Khánh Băng Lê Thị Yến Phương Nguyễn Hoài Nam Lê Thị Bích Trâm Trần Thị Hiền Hoàng Thị Hoa Đặng Thị Thu Thùy Trịnh Thị Thúy Hằng Nguyễn Thị Thúy Liễu Trần Thu Trang Trần Thị Mỵ Diễm Duyên Duyên Nguyễn Thị Phương Dung Đỗ Phương Thảo Lê Nguyễn Bảo Hân Nguyễn Thanh Hoa Nguyễn Thuỳ Trang Bùi Thị Minh Huệ Nguyễn Ngọc Thảo Ly Nguyễn Thị Thanh Xuân Trương Thị Hồng Yến Nguyễn Thị Liên phùng thị tình Đặng Thị Nhàn Đoàn Thị Liên Hương Phạm Ánh Hòa Nguyễn Hoài An Tạ Thị Thảo Nguyễn Thị Vinh Nguyễn Thị Trà My Lê Thị Bích Ngân Chu Quỳnh Bảo Ngọc Phan Thị Dư Nguyễn Thị Kim Cương Lê Trịnh Minh Anh Lê Đỗ Khánh Linh Nguyễn Thị Mai Kiều Thị Thu Hà Lữ Thị Tiệp Lê Thị Tuyết Tâm Lê Thị Huệ Nguyễn Thanh Mỹ Hiền Nguyễn Thị Giao Phạm Thị Thanh Thủy Phùng Thị Tình Lê Thị Hà Đàm Thục Khuê Trần Thị Diễm Mi Trương Thanh Thắm Mai Thi Kỳ Nguyễn Thị Hiền NGUYỄN VŨ PHƯƠNG ANH Shweta Yadav Nguyễn Hoàng Anh Trần Nguyễn Bảo Ngân Lâm Thị Bích Ngọc Trần Thị Trà My Lê Thị Kim Huệ Lê Cẩm Tú phan nguyễn hồng hân Trần Tiến Diễm Hoa Trần Lê Thùy Dương Lê Thị Ái Diệu Trần Bích Ngọc Nguyễn Thị Lộc Trương Khánh Uyên Phạm Thị Thanh Thủy Lưu Thị Linh Trần Thị Minh Ngọc Nguyễn Thị Hoài Hương Trần Thị Diễm Mi Nhẫn Nguyễn Nguyễn Thị Chúc Đỗ Thị Huyền Trương Minh Khuê Nguyễn Thị Thảo