Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp?

Khi năng lực thương lượng của người lao động và tổ chức Công đoàn còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp.

Trong tháng 9 tới, Bộ LĐ-TB-XH sẽ đưa dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi lên website để lấy ý kiến rộng rãi các doanh nghiệp (DN) và người lao động (NLĐ) về những nội dung dự kiến sẽ sửa đổi lần này .Đáng lưu ý là dự luật sửa đổi có nội dung quan trọng liên quan đến chính sách tiền lương trong khu vực DN nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng

Theo tinh thần của Nghị quyết 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương, trong khu vực DN, tiền lương là giá cả sức lao động, hình thành trên cơ sở thoả thuận giữa NLĐ và NSDLĐ theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Nhà nước quy định tiền lương tối thiểu (LTT) là mức sàn thấp nhất để bảo vệ NLĐ yếu thế, đồng thời là một trong những căn cứ để thoả thuận tiền lương và điều tiết thị trường lao động. Phân phối tiền lương dựa trên kết quả lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh, bảo đảm mối quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ trong DN".

Trên tinh thần này, Dự thảo Bộ Luật lao động sửa đổi cụ thể hóa theo hướng thang lương, bảng lương, khoảng cách các bậc lương và khoảng cách thời gian giữa 2 đợt tăng lương do DN tự quyết. Bên cạnh đó, DN trả cho NLĐ không thấp hơn mức LTT do Thủ tướng Chính phủ công bố. Chính sách tiền lương tại DN được hình thành trên cơ sở thương lượng với tổ chức đại diện người lao động tại DN đó. Với định hướng này, Nhà nước chỉ đóng vai trỏ trọng tài trong việc quy định LTT, mọi chuyện còn lại do DN thỏa thuận với đại diện NLĐ động và quyết định. Nói cách khác, Nhà nước đã giao quyền tự chủ cho các DN trong phân phối thu nhập đến NLĐ theo nguyên tắc "tiền lương dựa trên kết quả lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh" của mỗi vị trí việc làm.

 

Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp? - Ảnh 1.
Một khi năng lực thương lượng của người lao động và tổ chức Công doàn còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp


Góp ý cho vấn đề này, cũng có có ý kiến lo ngại rằng, nếu Nhà nước không quản lý chính sách tiền lương, có thể NSLĐ sẽ lợi dụng ép người lao động nhận mức thu nhập thấp hơn công sức lao động bỏ ra. Quả khảo sát của Tổng LĐLĐ Việt Nam, 90% cuộc đình công liên quan đến tiền lương và điều kiện làm việc, trong đó các cuộc đình công liên quan trực tiếp đến lương, tiền thưởng là khoảng 60%. Lo ngại của ông Quảng là có cơ sở khi tình trạng DN xây dựng thang bảng lương thành nhiều bậc, tách tiền lương thành nhiều khoản để trốn đóng BHXH (đóng với mức thấp) diễn ra khá phổ biến. Thậm chí, nhiều DN đang tồn tại 3 loại lương: lương tham gia BHXH và giải quyết chế độ chính sách, lương để quyết toán thuế, lương thực chi cho NLĐ. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý, kiểm tra chính sách tiền lương đối với các DN và ảnh hưởng lớn tới lương hưu sau này của NLĐ. 

Ở nhiều DN, NLĐ không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức LTT vùng tăng thì NLĐ mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng hoặc theo một mức cố định không thấp hơn mức LTT vùng. "Đóng BHXH thấp thì lương hưu sau này của này của NLĐ thấp" - ông Quảng lo ngại. Từ băn khoăn ấy, theo ông Lê Đình Quảng - Phó trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng LĐLĐ Việt Nam, một khi năng lực thương lượng của NLĐ và tổ chức CĐ còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong DN. Bên cạnh đó, cần có lộ trình để vừa nâng cao nhận thức cho NLĐ, tăng cường quản lý Nhà nước trong DN, tạo hành lang pháp lý để đảm bảo NSDLĐ thực hiện tuân thủ pháp luật.

 

Có nên giao quyền tự chủ tiền lương cho doanh nghiệp? - Ảnh 2.
Ở nhiều nơi, người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng


Ở góc nhìn của NSDLĐ, ông Wang Chen Yi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Ever Win (100% vốn Đài Loan, KCN Bình Chiểu, quận Thủ Đức, TP HCM), bày tỏ: "Nếu mức lương mà DN trả không tương xứng, chắc chắc NLĐ khó có động lực làm việc và gắn bó lâu dài. Lúc này, DN sẽ rơi vào tình trạng "chảy máu" lao động. Tuân thủ pháp luật và phối hợp với CĐ chăm lo cho NLĐ nên là giải pháp ưu tiên".

Tại cuộc họp ban soạn thảo Bộ Luật Lao động sửa đổi mới đây, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Doãn Mậu Diệp đã giải tỏa một phần băn khoăn về vần đề này. Theo đó, trong lần cải cách này, về cơ bản tiền lương ở khu vực DN vẫn phải tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động. Tuy nhiên thang lương, bảng lương trong DN, khoảng cách các bậc như thế nào, rồi thời gian tăng lương là bao nhiêu hoàn toàn do DN tự quyết định trên cơ sở thương lượng với tổ chức đại diện NLĐ tại DN đó, miễn là tiền lương mà DN trả cho NLĐ không thấp hơn mức LTT do Thủ tướng Chính phủ công bố.

Bài và ảnh: KHÁNH AN

Theo Báo Người Lao Động
2.162 

Lê Minh Trí Lê Duy Việt Anh Ngô Trí Bình Phạm Tuấn Việt Đỗ Minh Phước Nguyễn Văn Tiến Nguyễn Đức Danh Mai Văn Thuyết Lê Anh Hào Nguyễn Hoàng An Huỳnh Đình Tuyên Trịnh Anh Chinh Đào Ngọc Tú Nguyễn Văn Ninh Hoàng Minh Dôn Huy Quang Trần Nguyễn Nhật Hoàng Phạm Hồng Phúc Trần Minh Thắng Hoàng Giang Nguyễn Hoàng Huy Nguyễn Thành Trung Đỗ Lê Hoàng Giang Ung Thanh Tuấn Lê Hoàng Khan Nguyễn Hữu Sang Nguyễn Văn Hiệu Đặng Tấn Lộc Phùng Đức Vinh Nguyễn Xu Nguyễn Ngọc Tuân Dương Hoàng Nguyên Phượng Ánh Phạm Thị Thúy Vy Lê Thị Phượng Phạm Bùi Thanh Nguyên Trần Thị Diễm Mi Nguyễn Kiều Thư Phan Thị Huyên Lý Thiện Lan Thi Nguyễn Xuân Ánh Trinh Phan Thị Thúy Liễu Cam Thị Hồng Phương Ngô Vũ Minh Tuyền ĐẶNG TRẦN BẢO TRÂN Nguyễn Phương Thi Trần Việt Hoà Hà Chung Thủy Nguyễn Lê Minh Thư Hồng Thị Muội Phan Thị Thúy Liễu Nguyễn Thị Ngọc Trương Thị Thảo Huỳnh Tú Quân Nguyễn Thị Bình Đỗ Thị Minh Ánh Nguyễn Thị Kim Phương Phùng Mai Anh Lý Ngọc Yến Nhi Tạ Quỳnh Nhi Trần Thị Ngọc Anh NGUYỄN THỊ LỆ Phạm Thị Lệ Hằng Nguyễn Thị Trang Vũ Thị Liễu Lê Thị Ánh Nguyệt Phan Thị Thanh Nguyễn Thị Hoài Phương Bùi Lê Linh Kiều Bùi Thị Nga Lê Thị Duyên Nguyễn Thị Hoa Phạm Thị Thu Hằng Huỳnh Ngọc Hồng Vy Lê Quỳnh Anh Lê Thị Bích Ngân Bùi Thị Thuý Vy Trần Thị Hiên Hoàng Thị Lệ Mỹ Nguyễn Thị Thanh Thuỷ Nguyễn Hải My Bùi Thị Ánh Nguyệt Nguyễn Thuỳ Linh Trần Thị Ái Thương Trương Thị Thanh Tuyền Nguyễn Thị Thu Hường Nguyễn Thị Thanh Hiền Nguyễn Thị Quỳnh Nguyễn Thị Quỳnh Châu Hoàng Thị Mai Anh Nguyễn Thị Trúc Linh Biện Thị Mai Thi Lê Nguyễn Nhật Hạ Trần Thị Hằng Bùi Thị Trâm Văn Thị Xuân