TRANH CÃI: Chém trộm vào nhà chịu đến 9 năm tù giam?

Liên quan đến một vụ xét xử gần đây, khi người chủ nhà có hành vi tấn công kẻ trộm đột nhập bị tuyên án 9 năm tù giam đã gây tranh cãi quyết liệt. Nhìn dưới góc độ thực tiễn đời sống thì sẽ thấy đây là bản án oan và khá vô lý, tuy nhiên dưới góc nhìn pháp lý thì sẽ có những vấn đề khác cần xem xét lại.

Tóm tắt sự việc

Theo đó, bị cáo là Lê Minh Phương (51 tuổi). Còn bị hại trong vụ án là Nguyễn Đăng T (thời điểm xảy ra vụ việc T 15 tuổi). Vào khoảng 0h ngày 23/11/2017, T đột nhập vào cửa hàng tạp hóa của gia đình Phương để tìm đồ ăn và trộm cắp tài sản. Phát hiện tiếng động bất thường, bà Liên ngó nhìn xuống phía dưới và phát hiện cháu T đang lục lọi đồ đạc. Đánh thức chồng dậy, bà Liên báo cho Phương biết trong nhà đang có trộm đột nhập.

Ngay sau đó, ông Phương đi xuống tầng 1 lấy thanh kiếm cầm ở tay, rồi nấp vào chỗ kín quan sát. Khi Phương thấy cháu T lấy được bánh mì, đi về phía mình nên đứng dậy, vung kiếm chém 2 nhát vào đầu, tay người đột nhập. Bị chém, cháu T bỏ chạy ra chỗ cửa xếp và nói: “Bác ơi, cháu xin bác, sao bác đánh cháu đau thế”. Biết chồng đã khống chế được trộm, lúc này bà Liên mới bật sáng đèn và từ trên gác xép đi xuống chất vấn cháu T. Cùng lúc đó, họ thấy cháu T bị chảy nhiều máu nên gọi xe cấp cứu đưa cháu T tới bệnh viện.

Quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định mặc dù bị hại trong vụ án không mất mạng nhưng tổng tỉ lệ tổn hại sức khỏe lên đến 92%. Thậm chí, T còn bị liệt trung ương 1/2 người, bên trái.

Ngày 01/11, TAND TP.Hà Nội tuyên phạt Phương 9 năm tù về tội giết người.

Tranh cãi: Tội danh “giết người” liệu có thỏa đáng?

Như mình đã đề cập, qua quá trình xét xử khi nhận thấy hành vi của ông Phương thỏa mãn tội “Giết người” thì HĐXX sơ thẩm TAND TP Hà Nội đã quyết định tuyên phạt mức án 9 năm tù giam. Cá nhân mình cũng đồng tình về việc định tội danh không đúng trong trường hợp này. Mình sẽ tổng hợp những ý kiến lý giải như sau:

  • Thứ nhất: Hậu quả chết người không xảy ra, bị cáo không có mâu thuẫn  gì trước đó với bị hại. Hành vi chém trộm xuất phát từ động cơ bảo vệ gia đình, bảo vệ tài sản trước sự xâm nhập bất hợp pháp trong đêm tối.
  • Thứ hai: Có thể thấy rằng hành vi dùng kiếm chém kẻ trộm trong đêm tối nhằm khống chế tội phạm hơn là việc cố ý tấn công nhằm đoạt mạng của kẻ trộm (Sau khi tấn công và phát hiện nạn nhân, ông Phương không tiếp tục thực hiện hành vi tấn công). Như vậy việc định tội danh giết người trong vụ án này không phù hợp. Nếu khởi tố ông Phương về tội danh “Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội” sẽ hợp lý hơn.
  • Thứ ba: cần phải xem xét yếu tố phòng vệ từ cá nhân ông Phương. Thực tế hiện nay tình trạng tội phạm manh động khi bị phát hiện không phải là không có, quá trình chuyển tội danh từ “trộm” sang “cướp” có thể xảy ra nếu như chủ nhà phát hiện được kẻ trộm. Tuy việc ông ấy dùng hung khí để đối phó với trộm là sai, nhưng thực sự cần xem xét về quyền phòng vệ khi hoàn cảnh khống chế kẻ trộm trong đêm tối là không thể. 
  • Thứ tư: trong quá trình xảy ra vụ việc thì mình thấy được tin tức về bồi thường dân sự mà gia đình ông Phương đã thực hiện (tuy chưa đủ như yêu cầu của phía bị hại). Tuy nhiên, điều này vốn thuộc vào tình tiết giảm nhẹ được quy định tại Điều 51 Bộ luật hình sự 2015, do đó bản án 9 năm tù giam nên được xem xét lại.

 

Thế nhưng, ông Phương liệu có sai?

Ngoài những ý kiến về bản án quá nặng trên, cá nhân mình nghĩ lý do khiến bản án đi xa thế này phần nhiều nằm ở khía cạnh sau:

  • Vũ khí mà ông Phương dùng để “bắt trộm”: Việc ông ấy dùng kiếm tấn công trộm trong đêm tối có thể giải thích rằng ông ấy tấn công để phòng vệ. Thế nhưng chắc chắn ông ấy phải biết và nhận thức được sự nguy hiểm của thanh kiếm. Do đó mình nghĩ hội đồng xét xử dựa vào tính sát thương của vũ khí mà ông ấy đã dùng (căn cứ vào mức độ thương tật mà T chiu là rất lớn) khi tuyên án.

Ngoài ra, việc ông Phương sở hữu kiếm đã vi phạm pháp luật căn cứ theo Pháp lệnh 16/2011/UBTVQH12.

  • Mức độ thương tật: Việc giám định tỉ lệ tổn hại sức khỏe là rất lớn có thể cho thấy ngoài sự nguy hiểm của hung khí, ông Phương còn có thể đã mất bình tĩnh khi thực hiện hành vi khống chế tên trộm. Có thể xuất phát từ việc bị mất trộm nhiều lần trước đó, thế nhưng pháp luật đã quy định hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là phạm tội.
     

Tranh luận: thực tiễn về phòng vệ chính đáng

Cá nhân mình thấy rằng lằn ranh giữa phòng vệ và vượt quá phòng vệ chính đáng thực sự rất mong manh. Việc một tên trộm đột nhập vào nhà ắt nhiều sẽ chi phối cảm xúc của chính chúng ta vì cảm giác lo sợ người thân sẽ gặp nạn. Trong những tình thế như vậy việc vượt quá phòng vệ khi khống chế trộm hoàn toàn có thể xảy ra. Không thể đợi trộm ra tay rồi mới tự vệ vì đã có nhiều vụ án cho thấy tính manh động của tội phạm (kể cả những người chưa thành niên). Dẫu biết rằng luật pháp đã quy định hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là phạm tội, nhưng mình vẫn nghĩ các nhà làm luật nên xem xét lại vấn đề này, vì giữa thực tiễn và việc áp dụng nó là một khoảng cách rất xa.

(bài viết có tham khảo từ các bài viết về pháp luật, các trang tin tức thời sự)

Theo LawNet
2.185 

Trần Hòang Nam Trần Văn Thắng Gilmore Miranda Bùi Quốc Hoàng Nguyễn Hoàng An Trương Văn Thoại Đinh Văn Tuệ Nguyễn Quý An Hồ Cảnh Mạn Lưu Ngọc Quang Nguyễn Tuấn Kiệt Đặng Văn Hà Văn Công Linh Lâm Thủ Đô Nguyễn Hữu Lộc Đào Duy Tùng Đỗ Quang Tiến Nguyễn Viết Nam Nguyễn Xuân Thân Hoàng Vũ Duy Lê Thanh Hiệp Lê Quốc Vương Vũ Tiến Phong Phạm Minh Việt Hoàng Ngọc Phước Lê Tấn Cảnh Dương Hoàng Khang Hoàng Văn Tuân Lê Đình Hiếu Lê Văn Thành Nguyễn Minh Thắng Dương Thiện Chí Phạm Thế Anh Trần Huỳnh Minh Tiến Nguyễn Trọng Thanh Tuan Le Nguyễn Quốc Trung Phạm Anh Tuấn Phạm Ngọc Khánh Nhiêu Triều Tú Quyên Vũ Thị Cúc Lê Anh Thi Trịnh Thị Khánh Ly Võ Thị Nga Đinh Thị Kim Ý Nguyễn Thùy Linh Đặng Thị Ái Vy Nguyễn Vũ Thùy Trang Võ Thị Thùy Linh Hoàng Nguyễn Phương Linh Trần Thị Hiền Trịnh Thị Phương Mai Thị Huyên nguyenhongnhung My Hanh Nguyen Hồ Ngọc Thuỷ Lê Thị Quyết Nguyễn Thị Thùy Vân Đỗ Thị Hương Giang Nguyễn Ngọc Hoa Đăng Tô Thị Thành Công Chu Thị Nga Nguyễn Thị Nụ Nguyễn Thị Nương Lê Ánh Huyền Mây Phạm Thị Nụ Võ Thị Hồng Ánh Vương Thị Thơ Tống Thị Tình Trần Thị Huỳnh Trâm Nguyễn Thị Trúc Uyên Nguyễn Phạm Mỹ Anh Trịnh Thị Huyền Nhi Hồ Thị Phượng Trần Thị Thu Hằng Trần Thị Hồng Xuyên Võ Thị Dương Vi Dương Thị Ngọc Mi Mã Ái Quỳnh Trần Thị Mỹ Hướng Lê Ly Von Nguyễn Thanh Trà Nguyễn Thị Thương Huyền Nguyễn Thị Phương Nhi Nguyễn Thị Phương Nhi Đào Thị Thuận Trần Thị Nguyệt Hằng Nguyễn Thị Sen Nguyễn Thị Phương Thùy Nguyễn Hoàng Diệp Linh Huỳnh Thị Hồng Thư Trần Thị Hồng Mến Nguyễn Ngọc Anh Trần Thị Cúc Nguyễn Thị Thu Hà Đoàn Thị Thùy Trang Mai Thị Hải Yến Trần Thị Thùy Trang Nguyễn Hồng Anh Lê Hương Giang Phạm Lê Bích Nhi Trần Hồng Phương Uyên Trần Hồng Phương Uyên Nguyễn Quỳnh Lan Hương Nguyễn Thị My Vi Thị Hường